Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT)
Definicja
Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) to rodzaj terapii poznawczo-behawioralnej opracowany przez Marshę Linehan, łączący techniki zmiany zachowania z praktykami akceptacji i uważności. Pierwotnie stworzona do leczenia zaburzenia osobowości borderline, stosowana jest dziś szerzej w leczeniu problemów z regulacją emocji.
Szczegółowe wyjaśnienie
DBT opiera się na filozofii dialektycznej — równoczesnej akceptacji siebie i dążeniu do zmiany. Ta pozorna sprzeczność jest kluczowa: klient uczy się akceptować swoje emocje i doświadczenia, jednocześnie rozwijając umiejętności pozwalające na zdrowsze radzenie sobie z nimi.
Program DBT składa się z czterech modułów umiejętności: uważność (mindfulness) — świadome obecne doświadczanie bez osądzania; skuteczność interpersonalna — budowanie zdrowych relacji i asertywne komunikowanie potrzeb; regulacja emocji — rozumienie i zarządzanie intensywnymi emocjami; tolerancja na dystres — radzenie sobie z kryzysem bez podejmowania destrukcyjnych działań.
Kompletny program DBT obejmuje terapię indywidualną (raz w tygodniu), trening umiejętności grupowych (raz w tygodniu), coaching telefoniczny (w sytuacjach kryzysowych) oraz zespół konsultacyjny terapeutów. Taki pełny program trwa zwykle rok, choć elementy DBT można też stosować w krótszych formatach.
DBT wykazuje udowodnioną skuteczność w leczeniu zaburzenia osobowości borderline, zachowań samobójczych, samookaleczania, zaburzeń odżywiania, uzależnień i przewlekłej depresji opornej na leczenie. Badania pokazują znaczące zmniejszenie zachowań autoagresywnych i hospitalizacji.
Przykłady
- Pacjentka z borderline uczy się techniki TIPP (zmiana Temperatury, Intensywny wysiłek, Powolne oddychanie, Progresywna relaksacja mięśni), aby przetrwać kryzys emocjonalny bez samookaleczania.
- Na grupie umiejętności DBT uczestnicy ćwiczą uważne jedzenie — powoli smakując rodzynkę, koncentrując się na każdym zmyśle.
- Klient w sytuacji konfliktu z partnerem stosuje technikę DEAR MAN, aby asertywnie wyrazić swoje potrzeby.
- Osoba z napadami złości uczy się identyfikować sygnały narastającej emocji i stosować technikę przeciwnego działania.
Często zadawane pytania
Dla kogo jest terapia DBT?▾
DBT została stworzona dla osób z zaburzeniem osobowości borderline, ale pomaga też przy problemach z regulacją emocji, autoagresji, zaburzeniach odżywiania, uzależnieniach i nawracającej depresji. Sprawdza się u osób, które doświadczają intensywnych emocji.
Czym DBT różni się od klasycznej CBT?▾
DBT dodaje do CBT elementy akceptacji i uważności oraz kładzie większy nacisk na regulację emocji i relacje interpersonalne. Obejmuje też trening grupowy i coaching telefoniczny, czego standardowa CBT nie oferuje.
Chcesz porozmawiać o tym temacie?
60 minut rozmowy z terapeutą AI. Bez kolejek, bez oceniania.
Rozpocznij sesję — 19,99 zł