Zaburzenia odżywiania w Polsce — statystyki i dane

Skala problemu w Polsce

Zaburzenia odżywiania dotykają coraz więcej Polaków, szczególnie młodych:

• Anoreksja — występuje u 0,5-1% populacji ogólnej, ale u 1-2% nastoletnich dziewczat
• Bulimia — dotyczy 1-3% populacji, częściej kobiet
• Napadowe objadanie się (BED) — najczęstsze zaburzenie odżywiania, dotyczy 2-5% populacji
• Inne zaburzenia odżywiania (ARFID, ortoreksja, bigoreksja) — rosnąca liczba przypadków

Ogolnie szacuje się, że około 5% populacji doświadczy zaburzenia odżywiania w ciągu życia.

Wzrost po pandemii

Pandemia COVID-19 dramatycznie nasiliła problem zaburzeń odżywiania:

• Hospitalizacje z powodu zaburzeń odżywiania wzrosły o ponad 35% od 2019 roku
• Szczególnie dotknięte zostaly nastolatki — izolacja, media społecznościowe i utrata kontroli pogorszyły sytuacje
• Czasy oczekiwania na leczenie wydłużyły się znacząco

Kto jest narażony?

Zaburzenia odżywiania dotykają osób w każdym wieku i plci, ale:

• 90-95% anoreksji diagnozowana jest u kobiet i dziewczat
• Szczyt zachorowań na anoreksje: 14-18 lat
• Bulimia częściej zaczyna się w późnej adolescencji (17-25 lat)
• BED dotyczy również mężczyzn (stosunek 3:2, kobiety:mężczyzni)
• Mężczyźni z zaburzeniami odżywiania są często niediagnozowani z powodu stereotypów

Śmiertelność

Anoreksja ma najwyższa śmiertelność spośród wszystkich zaburzeń psychicznych:

• 5-10% osób z anoreksja umiera z powodu powiklan medycznych lub samobojstwa
• Główne przyczyny śmierci: niewydolność serca, zaburzenia elektrolitowe, samobojstwo
• Ryzyko samobojstwa u osób z anoreksja jest 30 razy wyższe niż w populacji ogólnej
• Wczesne leczenie dramatycznie poprawia rokowanie

Leczenie w Polsce

System leczenia zaburzeń odżywiania w Polsce:

• Oddziały specjalistyczne — w całej Polsce jest zaledwie kilkanaście oddziałów szpitalnych specjalizujących się w zaburzeniach odżywiania
• Poradnie — dostępność ograniczona, szczególnie poza dużymi miastami
• Czas oczekiwania — na leczenie specjalistyczne często 3-6 miesiecy
• Zespoly terapeutyczne — leczenie wymaga współpracy psychiatry, psychologa, dietetyka i internisty

Rekomendowane metody terapii:

• CBT-E (enhanced cognitive-behavioral therapy) — złoty standard w bulimii i BED
• FBT (Family-Based Treatment / metoda Maudsley) — najskuteczniejsza w anoreksji u nastolatków
• Terapia psychodynamiczna — pomocna w długotrwałych przypadkach
• Leczenie dietetyczne — rehabilitacja żywieniowa

Rola mediów społecznościowych

Media społecznościowe odgrywaja istotna role w zaburzeniach odżywiania:

• Filtry i edycja zdjęć — znieksztalcaja obraz ciala
• Treści pro-ana i pro-mia — społecznosci promujace anoreksje i bulimie
• Porównywanie się — Instagram i TikTok nasilaja niezadowolenie z ciala
• Pozytywna strona — ruchy body positivity i recovery community mogą pomagać