Przeniesienie

Przeniesienie zostało opisane przez Freuda jako zjawisko, w którym pacjent przenosi na terapeutę emocje i postawy z przeszłych relacji. Na przykład klient, którego ojciec był krytyczny, może oczekiwać krytyki od terapeuty i reagować na neutralne komentarze jak na atak. To zjawisko jest nieświadome — klient nie zdaje sobie sprawy, że reaguje na terapeutę tak, jak reagował na rodzica.

Współczesna psychologia rozszerza koncepcję przeniesienia poza gabinet terapeuty. Przeniesienie zachodzi w każdej bliskiej relacji — z partnerem, szefem, nauczycielem czy przyjacielem. Odtwarzamy znane nam wzorce relacyjne, nawet gdy nie pasują do aktualnej sytuacji.

Przeciwprzeniesienie to analogiczny proces u terapeuty — jego emocjonalne reakcje na klienta, kształtowane zarówno przez nieświadome procesy terapeuty, jak i przez to, co klient w nim wzbudza. Współcześnie przeciwprzeniesienie jest traktowane jako cenne źródło informacji o dynamice relacji terapeutycznej.

W terapii psychodynamicznej praca z przeniesieniem jest kluczowa — terapeuta pomaga klientowi dostrzec powtarzające się wzorce relacyjne, zrozumieć ich źródła i stopniowo je modyfikować. W innych nurtach terapeutycznych przeniesienie nie jest głównym przedmiotem pracy, ale jego rozumienie pomaga terapeucie w budowaniu skutecznej relacji z klientem.