Kryzys życiowy — jak przetrwać najtrudniejsze chwile

Kryzys życiowy może przyjść niespodziewanie — utrata pracy, choroba, śmierć, rozstanie. Świat staje na głowie.

Kryzys to nie koniec. To najtrudniejszy moment przejścia. Można przez niego przejść.

Statystyki

Badania pokazują, że około 60-70% osób doświadcza co najmniej jednego poważnego kryzysu życiowego. Z odpowiednim wsparciem większość osób nie tylko dochodzi do stanu sprzed kryzysu, ale doświadcza wzrostu pourazowego.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Kryzys życiowy może być wyzwolony przez: utratę bliskiej osoby, rozstanie, utratę pracy, choroby, wypadek, kryzys finansowy, 'kryzys połowy życia', emigrację, doświadczenie przemocy. Ale kryzys może też pojawić się 'bez powodu' — jako efekt kumulacji stresu lub egzystencjalnych pytań.

Kryzys to nie porażka — to punkt zwrotny. W psychologii kryzysu przyjmuje się, że kryzys może prowadzić do wzrostu pourazowego (posttraumatic growth) — wyjścia na wyższy poziom funkcjonowania.

Objawy i sygnały ostrzegawcze

Poczucie przytłoczenia
Niezdolność do decyzji
Zaburzenia snu i apetytu
Uczucie, że świat się rozpadł
Wycofywanie się
Chwiejność emocjonalna
Myślenie tunelowe

Co możesz zrobić sam/sama?

W kryzysie priorytetem jest bezpieczeństwo i stabilizacja. Zadbaj o podstawy: jedz, spij, utrzymuj rutynę. Ogranicz ważne decyzje. Szukaj wsparcia — nie musisz przechodzić przez to sam/sama. Zadzwoń na Telefon Zaufania: 116 123.

Pisz — dziennik kryzysowy pomaga przetwarzać doświadczenia. Skup się na 'jednym dniu na raz'. Szukaj profesjonalnej pomocy — interwencja kryzysowa jest dostępna i skuteczna.

Kiedy warto szukać pomocy?

W kryzysie. Nie czekaj. Jeśli myślisz o samookaleczeniu, zadzwoń: 116 123.

Metody terapeutyczne

Interwencja kryzysowa to krótkoterminowa, intensywna pomoc skoncentrowana na stabilizacji i odzyskaniu poczucia kontroli. Psychoterapia kryzysowa pomaga przetworzyć doświadczenie i znaleźć nowy sens. EMDR jest szczególnie skuteczna, gdy kryzys wiąże się z traumą.

W razie potrzeby psychiatra może przepisać leki stabilizujące (anksjolityki, leki nasenne) na krótki okres. Grupy wsparcia łączy ludzi w podobnych sytuacjach.