Inwentarz Depresji Becka (BDI-II)

Inwentarz Depresji Becka został opracowany przez Aarona T. Becka, jednego z twórców terapii poznawczo-behawioralnej. Pierwsza wersja (BDI) powstała w 1961 roku we współpracy z Wardem, Mendelsonem, Mockiem i Erbaughem. Była to jedna z pierwszych prób stworzenia standaryzowanego narzędzia do pomiaru depresji opartego na samoopisie pacjenta.

W 1996 roku Beck, Steer i Brown opublikowali zrewidowaną wersję — BDI-II — dostosowaną do kryteriów DSM-IV. Usunięto pozycje dotyczące zmian w wyglądzie i utraty masy ciała, a dodano pytania o pobudzenie, poczucie bezwartościowości i trudności z koncentracją. BDI-II stał się od tego czasu standardem w ocenie depresji.

BDI-II mierzy nasilenie objawów depresyjnych u osób od 13. roku życia. Kwestionariusz ocenia objawy poznawcze, emocjonalne i somatyczne depresji, takie jak smutek, pesymizm, poczucie porażki, utrata przyjemności, poczucie winy, poczucie kary, niechęć do siebie, samokrytycyzm, myśli samobójcze, płaczliwość, pobudzenie, utrata zainteresowania, niezdecydowanie, poczucie bezwartościowości, utrata energii, zmiany w rytmie snu, drażliwość, zmiany apetytu, trudności z koncentracją, zmęczenie i utrata zainteresowania seksem.

BDI-II składa się z 21 pozycji, z których każda opisuje jeden objaw depresji. Dla każdej pozycji osoba badana wybiera jedno z czterech stwierdzeń (punktowanych od 0 do 3), które najlepiej opisuje jej stan w ciągu ostatnich dwóch tygodni.

Pozycje obejmują dwa główne wymiary: poznawczo-afektywny (pozycje 1-14, dotyczące smutku, pesymizmu, poczucia winy, utraty zainteresowania) oraz somatyczny (pozycje 15-21, dotyczące zmian snu, apetytu, energii i libido). Wypełnienie kwestionariusza zajmuje zwykle 5-10 minut.

BDI-II charakteryzuje się bardzo dobrymi właściwościami psychometrycznymi. Rzetelność wewnętrzna (alfa Cronbacha) wynosi zazwyczaj 0,90-0,93 w populacjach klinicznych i 0,87-0,92 w populacjach nieklinicznych. Stabilność czasowa (test-retest) po tygodniu wynosi około 0,93.

Trafność zbieżna BDI-II jest wysoka — korelacje z innymi miarami depresji, takimi jak HAM-D czy PHQ-9, wynoszą 0,60-0,80. Analiza czynnikowa konsekwentnie wykazuje strukturę dwuczynnikową: czynnik poznawczo-afektywny i czynnik somatyczny.

BDI-II jest stosowany w wielu kontekstach klinicznych: jako narzędzie przesiewowe w gabinetach lekarzy pierwszego kontaktu, jako miara nasilenia objawów w badaniach klinicznych nad skutecznością leków i psychoterapii, oraz jako narzędzie do monitorowania postępów leczenia.

Kwestionariusz jest szczególnie ceniony w terapii poznawczo-behawioralnej, gdzie regularna ocena nasilenia objawów stanowi integralną część procesu terapeutycznego. BDI-II jest również powszechnie stosowany w badaniach epidemiologicznych nad depresją.

BDI-II jest narzędziem samoopisowym, co oznacza, że wyniki zależą od uczciwości i wglądu osoby badanej. Pacjenci z ciężką depresją mogą mieć trudności z wypełnieniem kwestionariusza, a osoby z tendencją do symulacji lub dysymulacji mogą zniekształcać wyniki. Skala somatyczna może dawać fałszywie podwyższone wyniki u osób z chorobami somatycznymi. BDI-II nie różnicuje między depresją a innymi zaburzeniami nastroju.