Edynburska Skala Depresji Poporodowej (EPDS)

EPDS została opracowana przez Johna L. Coxa, Jenifer M. Holden i Ruth Sagovsky'ego w Edynburgu (Szkocja) i opublikowana w 1987 roku w British Journal of Psychiatry. Cox był psychiatrą specjalizującym się w zdrowiu psychicznym kobiet w okresie okołoporodowym.

Autorzy stworzyli EPDS w odpowiedzi na ograniczenia istniejących skal depresji, które nie były dostosowane do specyfiki okresu poporodowego. Testowanie na grupie 84 matek wykazało, że EPDS trafnie identyfikuje kobiety z depresją, nie generując przy tym nadmiernej liczby wyników fałszywie dodatnich.

EPDS służy do przesiewowego wykrywania depresji u kobiet w okresie poporodowym (zwykle do 12 miesięcy po porodzie). Skala mierzy objawy emocjonalne i poznawcze depresji: smutek, anhedonię, poczucie winy, lęk, trudności z radzeniem sobie oraz myśli samobójcze.

EPDS jest również stosowana w okresie prenatalnym do wykrywania depresji w ciąży. Coraz częściej badacze proponują stosowanie EPDS u ojców, ponieważ depresja okołoporodowa może dotyczyć również mężczyzn (około 8-10%).

EPDS składa się z 10 krótkich stwierdzeń. Kobieta ocenia, w jakim stopniu dane stwierdzenie opisuje jej stan w ciągu ostatnich 7 dni. Każda pozycja ma cztery warianty odpowiedzi, punktowane od 0 do 3.

Pozycje obejmują: zdolność śmiania się i dostrzegania zabawnych stron życia, cieszenie się oczekiwaniem na nadchodzące wydarzenia, obwinianie siebie bez powodu, odczuwanie lęku lub zmartwienia, odczuwanie paniki, poczucie przytłoczenia, trudności ze snem z powodu poczucia nieszczęścia, odczuwanie smutku i nieszczęścia, płakanie z poczucia nieszczęścia, myśli o samookaleczeniu.

Wypełnienie kwestionariusza zajmuje 2-5 minut.

EPDS wykazuje dobre właściwości psychometryczne. Rzetelność wewnętrzna (alfa Cronbacha) wynosi 0,82-0,87. Czułość w wykrywaniu depresji poporodowej (przy punkcie odcięcia 13) wynosi 68-86%, a swoistość 78-96%.

Trafność zbieżna z innymi miarami depresji jest zadowalająca — korelacje z BDI wynoszą 0,57-0,68, a z kliniczną diagnozą depresji według kryteriów DSM 0,68-0,80. Analiza czynnikowa zazwyczaj wykazuje strukturę dwu- lub trzyczynnikową obejmującą depresję, lęk i anhedonię.

EPDS jest rekomendowana przez wiele organizacji zdrowotnych jako rutynowe narzędzie przesiewowe w opiece okołoporodowej. W wielu krajach (Wielka Brytania, Australia, Szwecja) badanie EPDS jest standardowym elementem wizyty poporodowej. Skala jest stosowana przez położne, lekarzy pierwszego kontaktu i psychiatrów.

W praktyce klinicznej EPDS jest stosowana w kilku momentach: w trzecim trymestrze ciąży, 6-8 tygodni po porodzie i 3-4 miesiące po porodzie. Wynik pozytywny jest wskazaniem do pełnej oceny klinicznej, a nie samodzielną diagnozą.

EPDS jest narzędziem przesiewowym, nie diagnostycznym — wynik powyżej punktu odcięcia wymaga dalszej oceny klinicznej. Skala nie różnicuje między depresją a zaburzeniami lękowymi, które również są częste w okresie poporodowym. Kulturowe różnice w wyrażaniu emocji mogą wpływać na wyniki. EPDS nie uwzględnia objawów somatycznych, co jest zaletą w kontekście poporodowym, ale może być ograniczeniem w innych kontekstach.