Test na autyzm (AQ-10) — Przesiewowy test spektrum autyzmu
Spektrum autyzmu (ASD) to zróżnicowana grupa cech neurorozwojowych, które wpływają na sposób postrzegania świata, komunikację społeczną i przetwarzanie bodźców sensorycznych. Coraz więcej dorosłych dowiaduje się o swojej diagnozie późno — często dopiero po 30. czy 40. roku życia.
Szacuje się, że około 1–2% populacji znajduje się w spektrum autyzmu, ale wiele osób, szczególnie kobiet, pozostaje bez diagnozy przez lata. Autyzm nie jest chorobą — to odmienny sposób funkcjonowania mózgu.
Ten test opiera się na AQ-10 (Autism Spectrum Quotient-10), skróconej wersji kwestionariusza opracowanego przez Simona Barona-Cohena i zespół z Uniwersytetu Cambridge. AQ-10 jest rekomendowany przez NICE (National Institute for Health and Care Excellence) jako narzędzie przesiewowe pierwszego wyboru w diagnostyce dorosłych. Za każdą odpowiedź zgodną z profilem autystycznym przyznawany jest 1 punkt (maksymalnie 10).
Co mierzy ten test?
AQ-10 bada dziesięć kluczowych obszarów związanych ze spektrum autyzmu: zwracanie uwagi na detale, zdolność do wielozadaniowości, elastyczność po przerwaniu zadania, rozumienie ukrytych znaczeń w rozmowie, odczytywanie znudzenia u rozmówcy, rozumienie intencji postaci w opowieściach, zainteresowanie klasyfikowaniem, odczytywanie emocji z twarzy, rozumienie intencji innych ludzi oraz łatwość w sytuacjach społecznych.
Źródło: AQ-10 (Allison, Auyeung & Baron-Cohen, 2012, Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry)
Ważne zastrzeżenie
Ten test ma charakter przesiewowy i edukacyjny. Diagnoza spektrum autyzmu wymaga pełnej oceny klinicznej przeprowadzonej przez specjalistę. Wynik testu nie stanowi diagnozy medycznej.
Wypełnij test
1.Często zauważam małe dźwięki, których inni nie słyszą
2.Zwykle skupiam się bardziej na całym obrazie niż na małych szczegółach
3.Łatwo jest mi robić kilka rzeczy jednocześnie
4.Jeśli zostanę przerwany/a, mogę szybko wrócić do tego, co robiłem/am
5.Łatwo jest mi czytać między wierszami, gdy ktoś ze mną rozmawia
6.Wiem, kiedy osoba, z którą rozmawiam, jest znudzona
7.Czytając opowiadanie, trudno jest mi zrozumieć intencje postaci
8.Lubię zbierać informacje o kategoriach rzeczy (np. typy samochodów, gatunki ptaków, rodzaje roślin)
9.Łatwo jest mi zrozumieć, co ktoś czuje na podstawie wyrazu twarzy
10.Trudno jest mi zrozumieć intencje innych ludzi
Odpowiedz na wszystkie pytania, aby zobaczyć wynik
Jak interpretować wyniki?
W oryginalnym AQ-10 za każdą odpowiedź zgodną z profilem autystycznym przyznawany jest 1 punkt (max 10). W tej wersji online stosujemy skalę 0–1 na pytanie. Wynik 6 lub wyżej (na 10) sugeruje zasadność konsultacji specjalistycznej. Czułość narzędzia wynosi 0,88, a swoistość 0,91.
Często zadawane pytania
Czy dorośli mogą być zdiagnozowani z autyzmem?▾
Tak. Wiele osób otrzymuje diagnozę spektrum autyzmu dopiero w dorosłości. Jest to szczególnie częste u kobiet i osób z wysokim poziomem maskowania (tzw. camouflage). Badania wskazują, że kobiety są diagnozowane średnio o 4–5 lat później niż mężczyźni.
Czym różni się autyzm od zespołu Aspergera?▾
W obecnej klasyfikacji DSM-5 (od 2013 r.) nie rozróżnia się już zespołu Aspergera — wszystkie formy wchodzą w zakres spektrum zaburzeń autystycznych (ASD). Termin 'Asperger' jest nadal używany potocznie i w ICD-10, ale nie w najnowszych klasyfikacjach diagnostycznych.
Ile kosztuje diagnostyka autyzmu u dorosłych w Polsce?▾
Pełna diagnostyka ASD u dorosłych w Polsce kosztuje zwykle 1000–3000 PLN w prywatnych ośrodkach. Obejmuje zazwyczaj 2–3 wizyty: wywiad kliniczny, testy neuropsychologiczne i ewentualnie ADOS-2. W ramach NFZ jest możliwa, ale kolejki wynoszą od kilku miesięcy do roku.
Czy autyzm wymaga leczenia?▾
Autyzm nie jest chorobą do 'wyleczenia'. Diagnoza pomaga jednak zrozumieć siebie, uzyskać wsparcie i ewentualne dostosowania (np. w pracy czy na studiach). Terapia może pomóc w radzeniu sobie ze współwystępującymi trudnościami, takimi jak lęk, depresja czy trudności sensoryczne.
Czy AQ-10 może zastąpić pełną diagnostykę?▾
Nie. AQ-10 to narzędzie przesiewowe o czułości 0,88 — oznacza to, że dobrze wykrywa osoby, u których warto przeprowadzić pełną diagnostykę, ale nie zastępuje wielospecjalistycznej oceny klinicznej. Wynik poniżej progu nie wyklucza ASD, a wynik powyżej nie potwierdza diagnozy.